Bugun...
Bizi izleyin:



12 Ocak Sovyet Uzay Aracı Luna 1 yerçekiminden kurtulan ilk uzay aracı oldu

Tarih: 12-01-2018 12:45:07 Güncelleme: 12-01-2018 13:01:07 + -


Ay'ın yakınlarına ulaşan bir dizi uzay aracının ilkidir. Sovyetler Birliği tarafından 12 Ocak 1959'da Baykonur Uzay Üssü'nden Vostok roketiyle uzaya fırlatılmıştır. 14 Ocak 1959’da Ay'ın 5995 km yakınından geçmiştir. Güneş yörüngesine giren ilk insan yapısı nesne olmuştur. Yörüngesi Dünya ile Mars arasındadır.


12 Ocak Sovyet Uzay Aracı Luna 1 yerçekiminden kurtulan ilk uzay aracı oldu

Rusya’nın uzay çalışmaları, 1930 yılında, yani SSCB döneminde başlamış, ama konunun dünya gündemine oturması 1957 yılında gerçekleşmişti. O yıl, ilk kez uzaya bir füze fırlatılmış ve dikey bir çıkış yapan “Sputnik- 1” füzesi uzayda bir “U” dönüşü yaparak tekrar dünyaya inmişti. Daha sonra, kısa aralıklarla uzaya çıkış faaliyetleri sürdürüldü ve tüm dünya kamuoyu bu alanda peşpeşe “ilk”ler yaşandığına tanık oldu.

 

 

Uzaya ilk fırlatılan “Sputnik- 1”in ardından, aynı yıl, bu kez uzaya ilk canlı gönderildi. Sputnik-2 füzesi ile uzaya gönderilen Layka isimli köpek yolculuk sırasında öldü ama, bir kahraman olarak tarihe geçmeyi de başarmış oldu. Daha sonra, 1960 yılında Sputnik-5 ile uzaya gönderilen Belka ve Strelka adlı köpekler ise sağ salim dünyaya dönebildiler.

 

 

1959 yılında, Ay’a gönderilen ilk insansız araç olan Luna-1 fırlatıldı. Bunu, 1960’da Mars’a gönderilen ilk insansız araç Marsnik-1 ve 1961’de Venüs’e gönderilen Venera-1 izledi.

 

Ama, dünya asıl heyecanı, 1961’de ilk insanın uzaya gönderilmesiyle yaşayacaktı. İnsanlık tarihine öncü bir kahraman olarak adını yazdıran Yuri Gagarin, o yıl Vostok-1 füzesi ile uzaya çıkmış, dünyanın yörüngesinde bir tur attıktan sonra başarılı bir dönüş yapmıştı. Aynı yıl, German Titov, Vostok-2 ile uzayda 24 saatten fazla kalan ilk insan oldu. 1962 yılında ise, Vostok-3 ve Vostok-4 bir gün arayla uzaya çıktılar ve aynı anda uzayda seyreden ilk uydular oldular. Kozmonot Andrian Nikolayev ve Kozmonot Pavel Popoviç, uzayda birbirleriyle ilk telsiz bağlantısını gerçekleştirdiler.

 

Uzaya giden ilk kadın ise, 1963 yılında Vostok-6 ile gönderilen Valentina Tereşkova oldu. Tereşkova, aynı zamanda uzaya giden ilk sivil. Aynı yıl meslekdaşı Andrian Nikolayev ile evlendi ve kızları Yelena, hem annesi, hem de babası uzaya gitmiş olan ilk insan ünvanını kazandı.

 

Aynı uzay aracında ilk kez 1’den fazla kişiyle uzaya gidenler yine Ruslar oldu. 1965 yılında, Voskhod-2 ile uzaya giden ekipten Aleksey Leonov ilk uzay yürüyüşünü gerçekleştirdi. 1966’da ise, insansız uzay aracı Luna-9 Ay’a yumuşak imiş yapan ve oradan dünyaya bilgi aktaran ilk uydu oldu.

 

Uzay konusunda Rusların ilk’leri bitmek bilmiyor. İnsansız Kozmos-184 ve Kozmos-186 uzayda ilk kez birbirleri ile kenetlendiler. Soyuz-4 ile Soyuz-5’in mürettebatı ilk kez uzayda yer değiştirdi. Venere-9 Venüs’ten ilk fotoğrafları gönderdi. Kozmonot Svetlana Savitskaya uzayda yürüyen ilk kadın oldu. İlk kalıcı uzay istasyonu olan Mir 1986’dan 2001’e kadar görev yaptı. Ve daha bir çok ilk...

 

LUNA PROGRAMI

 

Luna programı (Rusça bir kelime olan "Luna"nın anlamı "Ay"dır), zaman zaman Lunik ya da Lunnik olarak telaffuz edilen, Sovyetler Birliği tarafından 1959'dan 1976'ya kadar Ay'a yollanan robotik uzay araçları programı. Bu program sayesinde Ay'daki; toprağın kimyasal yapısı, yer çekimi, sıcaklık ve radyasyon miktarı hakkında bilgiler elde edilmiştir. Proje kapsamında, toplamda 24 araç görev almıştır.

 

ABD ile Sovyetler Birliği arasında yaklaşık 10 yıl süre Ay yarışını Temmuz 1969'da ABD, Apollo 11 ile kazanmıştı. Bundan sonra ABD uzay çalışmalarını biraz yavaşlatırken Sovyet Rusya uzay programlarını aksatmadan, hatta geliştirerek sürdürdü. SSCB'nin büyük programın bir bölümünü de 1959'da başlatan Luna programı oluşturuyordu.

 

Bu programın bir öğesi olan Luna 16 adlı uzay aracı, 20 Eylül 1970'te aya indi. İndikten 26 saat sonra, uzay aracı, altındaki toprağı delmeye başladı. 35 cm derinden 101 gr. toprak örneği aldı. Toprağı sırtında getirdiği dönüş kapsülüne yerleştirdi. Kısa bir süre sonra kapsül kendi roketini ateşledi, Luna-16'dan ayrıldı ve Dünya'ya dönüş yolculuğuna başladı. 24 Eylül'de ay toprağı taşıyan kapsül paraşütle Kazakistan topraklarına iniş yaptı. SSCB, bu etkileyici girşimi aslında Apollo 11'in aya indiği gün, Luna 15 ile gerçekleştirmeyi planlamıştı. Böylece hem bütün dünyayı bir kez daha şaşırtacak hem de ABD'lilerden önce ay toprağını getireceklerdi. Ne var ki Luna 15, iniş sırasında Ay'daki dağlara çarparak parçalandı. Bu görev de 1,5 yıl sonra Luna 16'ya kaldı.




Editör: Sema Yıkılmaz

Bu haber 726 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

DİĞER Tarihte Bugün Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • İsmail Tunçbilek Derdin ne
    İsmail Tunçbilek Derdin ne
  • Aytaç Doğan İç Benim İçin
    Aytaç Doğan İç Benim İçin
  • Neşet Ertaş Evvelim Sen Oldun
    Neşet Ertaş Evvelim Sen Oldun
  • Kubat Ötme Bülbül
    Kubat Ötme Bülbül
  • Osmanlı
    Osmanlı
  • Osman Zeki Öner
    Osman Zeki Öner
VİDEO GALERİ
YUKARI